ETXEBIZITZAREN ERREALITATE OSOA: DATUAK MAHAI GAINEAN
- Gazteak ihesi.
Lehenik eta behin, ezinbestekoa da azpimarratzea udalerritik alde egin dutenen profila. Azken urteetan Azkoitia utzi dutenen artean:
- %38,6 (2.236 pertsona) 20-34 urte bitarteko gazteak dira.
- %27,1 (1.569 pertsona) 35-49 urte artekoak.
- %19,2 (1.112 pertsona) 0-19 urtekoak.
Datu horiek argi erakusten dute: gazteak eta familia gazteak dira Azkoitia uzten ari direnak.
Fenomeno hori ez da kasualitatea. Azkoitiak Gipuzkoa eta Urola Kostarekin duen harreman estuak erakusten du joan-etorrien atzean arrazoi nagusiak direla:
- Etxebizitza eskuragarritasuna
- Lan aukerak
- Etxebizitza: merkea baina ez eskuragarria.
Askotan azpimarratzen da Azkoitian etxebizitza beste leku batzuetan baino merkeagoa dela. Egia da: 2025ean etxebizitzen batez besteko prezioa 179.253 eurokoa izan zen, inguruko lurraldeetan baino %30-40 baxuagoa.
Baina datu horrek ez du errealitate osoa islatzen:
- 2019-2025 artean prezioak %25 baino gehiago igo dira.
- Merkatuan dualitatea dago:
- Alde Zaharreko etxebizitza zaharrak eta baldintza eskasekoak.
- Etxebizitza berri eta garestiagoak.
Horrek esan nahi du “batez besteko prezioa” ez dela herritarren benetako aukerak islatzen dituen adierazle fidagarria.
- Etxebizitza gutxiago sortzen da.
Beste datu esanguratsu bat: 2010-2023 artean etxebizitza parkea %4,1 baino ez da hazi, inguruko lurraldeetan baino nabarmen gutxiago.
Hau da:
- eskaintza ez da behar adina handitu
- eta horrek zuzenean eragiten du prezioetan eta eskuragarritasunean
- Arazoaren muina: alokairu eskasa.
Diagnostikoak argi uzten du benetako arazo nagusietako bat: alokairu merkatuaren ahultasuna.
- Etxebizitza babestua: %3,2 besterik ez.
- Etxebizitza hutsak: 608 (%11,4).
- Edukitzaile handiak: 15 soilik, baina merkatuan eragin handia izan dezakete.
Gainera:
- Etxebideko eskaeren %80 alokairurako dira.
- Eskatzaileen gehiengoa errenta ertain eta baxukoa da.
Honek guztiak ondorio garbi bat uzten du:
- alokairu eskuragarriaren gabezia dago
- eta dagoen eskaria ez da behar bezala islatzen ere
- Biztanleria: hazkundea, baina zein baldintzatan?
Datozen 15 urteetan %4,7ko hazkundea aurreikusten da (554 biztanle gehiago), batez ere:
- migrazioari esker
- bizi-itxaropenaren luzapenari esker
Baina joera hau ez da bermatua: egungo migrazio saldoa mantentzen ez bada, bilakaera negatiboa izango da.
Gainera, bizikidetza-unitateak handitzen ari dira:
- biztanleria hazteagatik
- familia unitateak txikiagoak direlako
Horrek etxebizitza gehiago behar direla adierazten du.
- Ondorioa: arazoa ez da bakarrik prezioa.
Datu guztiak kontuan hartuta, ondorio nagusia argia da:
Azkoitian etxebizitzaren arazoa ez da soilik prezioa.
Arazo nagusiak hauek dira:
- gazteen ihesa
- alokairu eskaintza eskasa
- etxebizitza babestuaren gabezia
- merkatu desorekatua
Eta galdera nagusia da: zer neurri hartuko dira benetako arazo horiei aurre egiteko?