Bertakotzen

Erabiltzailearen aurpegia Ixabel Jauregi 2025ko mar. 29a, 09:00

(Irudia: Promotoras Legais Populares)

Ixabel Jauregi kolaboratzaileak otsaileko Azkoitia Guka aldizkarirako idatzitako iritzi artikulua da honako hau: 'Bertakotzen'.

Hamasei emakume, seme-alabak ikastolan dituztenak, beren sorterri maiteak atzean utzita: Nikaragua, Maroko, Brasil, Errumania, Senegal, Sahara; bertakotzen ari dira. Euskara ikasteko, hainbat motibok bildu ditu: gustatzen zaielako, lanerako, seme-alabei laguntzeko... Ogibidez: sukaldari, etxekoandre, irakasle, sendagile, zaintzaile eta administrari. Aurkeztu egingo dizkizuet: Hayat, Michelle, Ataha, Khadija, Soumia, Fouzia, Zakia, Matti, Hawa, Rougui, Eldena, Sanaa, Mirneli, Alejandra, Heydi, Coumba eta Salma.

Euskara ikasten ari diren heinean, AEK-ko Miren Alberdirekin eta ikastolako Ainhoa Arrietarekin Gabon kanta bat ikasi dute: Maite Losadaren Elur malutak. Eta abenduaren 20an, baserritar jantzita, taldeko bederatzik, Maite Azpiroz ere lagun zutela, ikastolako areto nagusian saio bikaina eskaini zuten haurrekin batera. Mezu zoragarria dario abestiari: "Badatoz beltzak, badatoz zuriak / elkarrekin eskutik lotuta / badatoz umeak ametsez beteta / zaharren bihotzetan oroitzapenak / Elur malutak zerutik izar bat dir-dir zeruan, / Belenen munduko argia / jaio da Gabon Gauean (bis) / Badatoz gaixoak, badatoz txiroak / sufritzen dutenentzat bakea eskatuz / behartsu guztiak zorionez beteak / elkarri begira maiteminduak. / Elur malutak... / Badatoz jakintsuak, jende xumea / baserritarrak bertsotan dabiltzanak/ kantari datoz musikazaleak / pailazoak dantzan barrea eraginez". Harro seme-alabez, haiekin argazkietan gorde zituzten une hunkigarriak. Gustura jakingo nuke beren kulturetan eta hizkuntzetan abesten diren kanten mezuak horren parekoak izango al diren.

Beste hizkuntzetako kantak entzutean, letraren esanahiak ez al gaitu harrapatzen?

Beste hizkuntza bat ikasten ari garenean, edo besterik gabe, beste hizkuntzetako kantak entzuten ditugunean eta gustatzen zaizkigunean, kantuen musikak eta letraren esanahiak ez al gaitu harrapatzen? Behin herrian dagoen txinatarren dendan gertatu zitzaidana azalduko dizuet: bertako langile emakume bat hurbildu zitzaidan eta euskalduna al nintzen galdetu zidan. Baietza jaso ondoren, Izarren hautsaren letra itzuliko al nion galdetu zidan. Benetako interesa azaldu zidan, eta langilearentzat hain muturreko hizkuntza denak horrelako inarra pizteak irribarrea, poza eta oroigarri ahaztezina sortu zizkidan. Jon Maiak ere Abuela Maria Luisa abestian omenaldia egiten die Andaluziatik gure herrira bertakotzera etorritako emakumeei, abuelak amona Joxefinarekin hain lagun mina egiteagatik eta trikitia maitatzeagatik.

Jon Sarasuak hitzaldi baten amaieran abestu zituen dezimen bukaeran emandako mezuarekin uzten zaituztet: "Emakumeak mundu ezberdin baten haziak dira".

Azkoitia Gukak zu bezalako irakurleen babesa behar du tokiko informazioa euskaraz eta modu profesionalean lantzen jarraitzeko.


Izan Gukakide